W co wierzyli i jakie mieli zwyczaje ludzie mieszkający na ziemi 2,5 tys. lat temu? Co do tego pewności nie będziemy mieli nigdy, ponieważ nie istnieją pisane źródła wiedzy. Mamy jednak pewne poszlaki, które pozwalają nam z pewnym prawdopodobieństwem stwierdzić, jakie praktykowali rytuały czy też co mogli uznawać za wartość metafizyczną.
Tworzenie naczyń z wizerunkiem twarzy ludzkiej oraz różnorodność motywów zdobniczych obecnych na popielnicach kultury pomorskiej świadczy bezsprzecznie o bogatym życiu duchowym ówczesnych społeczeństw.
Jest wiele interpretacji znaczenia urn twarzowych. Uważa się, że mogły być substytutem ciała zmarłego w „zaświatach”, siedzibą duszy zmarłego czy też miały odstraszać złe duchy. Także rozbudowaną symbolikę przypisuje się wspomnianym ornamentom umieszczanym na naczyniach sepulkralnych. Niektóre z nich odzwierciedlać mogły płeć czy też zajęcie za życia zmarłego (np. sceny przedstawiające wojowników, uzbrojenie czy też tkactwo).
Szczególną rolę przypisuje się także „jodełce” czyli wzorom przypominającym gałęzie drzew iglastych. Nie tracą one igieł przez cały rok i możliwe, że symbolizowały „trwanie wieczne”, nieprzemijanie. Wobec braku źródeł pisanych wszystkie próby interpretacji różnorodnych wierzeń i bogatej obrzędowości ludności kultury pomorskiej pozostają jedynie w sferze mniej lub bardziej prawdopodobnych domysłów.
Podsumowując powyższe spostrzeżenia można przyjąć, że ówcześni mieszkańcy Pomorza wierzyli w życie po śmierci i duszę ludzką, czcili swoich przodków, ogień, ciała astralne, siły przyrody oraz zwierzęta np. jelenie.
Autor: Agnieszka Krzysiak
© Stowarzyszenie Skansen Kamienie Przeszłości w Trzebiatkowej